Met nog tien dagen te gaan tot de verkiezingen legt Ruimte! de verkiezingsprogramma’s naast elkaar. In twee afleveringen geven we een beknopt overzicht van de plannen van de verschillende partijen voor de woningmarkt. Wat gebeurt er met de hypotheekrenteaftrek? Hoe zien partijen de rol van corporaties? Hoe gaan ze de doorstroming op de woningmarkt verbeteren? En hoeveel aandacht geven ze aan bevolkingskrimp op het platteland?
Vandaag deel 1: Het H-woord en de doorstroming op de huurmarkt

Hypotheekrenteaftrek
Er valt niet aan te ontkomen: de hypotheekrenteaftrek is een belangrijk thema in de verkiezingsstrijd. Aanpassen, afschaffen of afblijven, dat lijken de keuzes waar de partijen voor staan.
GroenLinks vindt een geleidelijke afschaffing van de hypotheekrenteaftrek onvermijdelijk. Het bedrag aan hypotheekschuld waarover rente kan worden afgetrokken wordt gemaximeerd en geleidelijk afgebouwd tot nul. De PvdA kiest voor een geleidelijke afbouwing waarna alle huizenbezitters een hypotheekrenteaftrek krijgen van 30 procent. Hiervoor trekt de partij een periode van dertig jaar uit. Ook D66 wil het systeem hervormen in 30 jaar zodat het weer doet waarvoor het is bedoeld: het stimuleren van het kopen van een eigen huis. De partij stelt echter geen maximum aan de schuld waarover de hypotheekrente mag worden afgetrokken.

Het CDA kiest ervoor de hypotheekrenteaftrek te laten zoals die nu is. Volgens de partij gaat er in tijden van crisis een stabiliserende werking vanuit. Voor de Christendemocraten is het zelfs een breekpunt in eventuele coalitieonderhandelingen.
Zover wil de VVD niet gaan. Zij spreekt liever over een ‘garantie’ dat de huidige regeling simpelweg in tact blijft. Ook de PVV is stellig: de hypotheekrenteaftrek blijft 100 procent gehandhaafd.

De SP zit een beetje tussen de andere partijen in. De hypotheekrenteaftrek wordt gehandhaafd tegen een maximale aftrek van 42 procent. De schuld waarover rente kan worden afgetrokken wordt echter gemaximeerd, tot 350.000 euro.

Doorstroming huurmarkt
De beperkte doorstroming binnen de woningmarkt en het zogenaamde scheefwonen zijn belangrijke thema’s in de campagne. Starters vinden moeilijk een betaalbare woning en het aanbod voor mensen die graag in een hoger segment willen gaan wonen blijft achter.
De SP wil veel sociale huurwoningen bouwen om het woningtekort tegen te gaan. Om tot een betere doorstroming te komen gaat GroenLinks scheefhuren aanpakken. Wie ondanks een goed inkomen in een sociale huurwoning blijft, gaat meer huur betalen. Of koopt zijn woning. Ook de PvdA wil huren aanpassen aan draagkracht al wordt scheefhuren geaccepteerd als het positief bijdraagt aan de sociaal-economische diversiteit in de wijk.
D66 wil een jaarlijkse inkomenstoets invoeren om te bepalen of mensen in staat zijneen hogere huur te bepalen. In dat geval wordt de subsidie op de woning verlaagd.

Het CDA wil experimenten stimuleren om huurders met een bovenmodaal inkomen hun woning te laten kopen of om hen uiteindelijk de marktgerelateerde huur te laten betalen. Verder moet er beleid komen gericht op het vergroten van het aantal specifiek voor senioren gebouwde woningen en het stimuleren van levensloopbestendig bouwen. De VVD kiest ervoor om vooral duurdere woningen te bouwen zodat scheefwoners zullen doorstromen starters hun plaats kunnen innemen. De PVV stelt enkel dat de huursubsidie in huidige vorm gehandhaafd blijft.

Later deze week volgt deel 2: Corporaties en Bevolkingskrimp/platteland.